|
|
|
|
SON KIRMIZI Başbakan Erdoğan |
|
Nisan 2006 tarihinde AKTÜEL dergisinde yayınlanan röportaj |
 |
Siyasi partilere danışmanlık yapan Oğuz Saygın, hazırladığı
ilginç çalışmada farklı insan karakterlerini farklı renklerle tanımlıyor. Bu karakterlerin
özelliklerini, güçlü ve zayıf yanlarını ve birbirleriyle olan etkileşimlerini "4x4'lük
iletişim" isimli kitabında ortaya koyan Saygın kırmızı, mavi, sarı ve yeşil renklerin
üzerinden karakter analizi yapıyor.
Saygın bu renkleri seçmesinin nedenini şöyle açıklıyor: "Kırmızı canlılığı ve dikkat
çekiciliği ifade eden bir renk. Sarı neşeyi ve hareketi simgeler. Yeşil rahatlatan
ve huzur veren bir renktir. Mavi ise ciddiyeti ve asaleti anlatır. Renklerin bütün
bu anlamları, dört gruba ayırdığım karakterleri birebir temsil ediyor." Saygın bu
dört karakterin toplumda hemen hemen eşit dağıldığını söylerken, aslında bütün insanların
dört karakter özelliğini de içinde taşıdığını ama baskın karakterlerin kişiden kişiye
değiştiğini belirtiyor.
|
Siyasetin değişmez kuralı: Kırmızı Lider - Yeşil
Sağ Kol
Sohbetimiz sırasında Saygın hazırladığı 15 soruluk testin kişinin baskın karakterinin
hangisi ya da hangileri olduğunu kolayca ortaya koyduğunu ifade ederken eklemeden
geçemiyor: "Aslında kişilerin davranışlarına bakarak da karakterleri hakkında bir
fikir sahibi olmak mümkün". İşte bu noktadan sonra karakterleri hararetle anlatırken,
isteğimiz üzerine tanıdık simalar üzerinden örnekler veriyor ve oldukça çarpıcı
yorumlarda bulunmaya başlıyor. Saygın'a göre Başbakan Tayyip Erdoğan güçlü ve kararlı,
karar verdikten sonra dönüp arkasına bakmayan, başkalarının kararları ve kuralları
kendisini bağlamayan, sonuca odaklanan, doğuştan lider olan kırmızı karakter grubundan.
Kırmızı karakterliler bağımsızlıklarına düşkün, kimseden yardım almayı sevmeyen,
kendilerini daima haklı görme eğilimleri olan, eleştiriden hoşlanmayan ve hiçbir lafın da altında kalmayan kişiler. Özgüvenleri yüksek, ihtiraslılar ve asla vazgeçmiyorlar.
Oğuz Saygın, bu arada siyasetin değişmez kuralını da açıklıyor: "Siyasette sadece
bir kişi sivridir; o da liderdir. Liderin çevresindekilerin mümkün olduğunca barışçı,
sevecen yani yeşil karakterli olması gerekir. Tayyip Erdoğan eğer başbakanlığı,
yeşil karakterli Abdullah Gül yerine kendisi gibi kırmızı karakterli birine verseydi
geri alamazdı. Son zamanlarda en büyük hatayı Deniz Baykal yaptı. Yaşar Nuri Öztürk
de kırmızıydı, Mustafa Sarıgül de..." Mesut Yılmaz ise geçmişte parti içinde kırmızı
karakteri ile sivrilen bir başka örnek. Politika dünyasında diğer "kırmızı lider-yeşil
sağ kol" örnekleri ise Turgut Özal-Yıldırım Akbulut ve Necmettin Erbakan-Recai Kutan.
|
|
Siyasetten futbol dünyasına geçiyor Saygın ve sert bir spor olan futbolun masaya
yumruğunu vuran kırmızıları tercih ettiğini söylüyor: "Milli takıma Fatih Terim
kırmızı rengi koydu. Takımı dünya üçüncüsü yapmasına rağmen Şenol Güneş'in ömrü
uzun olmadı: çünkü yeşildi fazla sevecendi. Mavi olan Ersun Yanal ise esnek değildi.
Hakan Şükür'e takmıştı. Kendi kuralları yüzünden teknik direktörlüğü kaybetti."
Yeşil karaktere sahip kişilerin parolaları "barış." Çatışmadan çekinen, soğukkanlı,
sabırlı ve doğal arabulucu olan yeşiller ortalığı yatıştırmakta ustalar. Herkesi
olduğu gibi kabul ediyorlar ve içlerinde fırtına da kopsa sakin görünebiliyorlar.
Mavi karakterliler ise ciddi ve ağırbaşlı, detaycı, hassas, nazik, kuralcı ve prosedürcü
bir yapıya sahip, ilişkilerinde mesafe ve ciddiyeti benimsiyorlar.
|
 |
|
Saygın geçmişte farklı görüşleri savunmalarına rağmen Bülent Ecevit ve Devlet Bahçeli'nin
iyi anlaştığını çünkü ikisinin de tipik birer mavi karakter olduğunu belirtiyor.
Oğuz Saygın halkın arada bir değişiklik istediğinin, iki seçim döneminden sonra
farklı karakterde bir lider seçtiğinin altını çizerken şöyle bir tahminde de bulunuyor:
"Tayyip Erdoğan belki bir dönem daha başbakanlık yapacak. Ama Türkiye'nin sonraki
lideri mavi karakterli bir siyasetçi olacak". Bu arada Saygın kırmızı karakterlerden
kurulu bir parti olan MHP'nin Devlet Bahçeli'yle birlikte maviye dönüştüğünü, ama
teşkilatın yine de ona tam olarak alışamadığını söylemeden de geçemiyor.
|
 |
Sarı karakterlilere gelince... Sarılar girişken, meraklı, esprili ve neşeli, parlak
fikirler üreten, konuşmayı çok seven kişiler. Sıkıcı ortamların havasını değiştirmekte
ustalar. Sorunlara parlak ve pratik çözümler buluyorlar ama düzensiz, dikkatsiz,
dağınık, sakar ve unutkanlar. Sarı karaktere en güzel örnek Cem Yılmaz diyor Oğuz
Saygın ve devam ediyor konuşmasına: "Cem Yılmaz'ın en büyük başarısı maske takmadan
kendini oynaması. Yılmaz Erdoğan da sarı ama arka planda mavi özellikleriyle de
dikkat çekiyor.
Okan Bayülgen sarı karakter özellikleri taşıyor ama atak karakteri
kırmızı. Beyaz, sarı-yeşil karakter için iyi bir örnek. Gülse Birsel sarı görünüyor
ama kırmızı karakteri de kendini hissettiriyor. |
Anchorman'ler ile ilgili de bazı yorumlarda bulunuyor Oğuz Saygın: "Ali Kırca kelimeleri
seçerek konuşması, programında bütün detaylarla ilgilenmesi, giyimi kuşamı ile tam
bir mavi. Mehmet Ali Birand yeşil; insancıl yönü ön plana çıkıyor.
Eski anchorman
Reha Muhtar'da kırmızı ön plana çıkıyordu ama içten içe mizahi sarı bir yönü de
vardı. Kendini bazen aptal yerine koyduruyordu, bunu çok teknik bir biçimde yapıyor
ve bundan da keyif alıyordu".
|
 |
|
Siyaset dünyasında tek başına sarı karakter örneği yok. Ama Saygın'ın analizine
göre zaten insanlar genellikle tek bir karakterden ibaret değil. Karakterlerin farklı
karışımları kişilerin özelliklerini ortaya koyuyor. Örneğin Turgut Özal girişken
kırmızı-sarı karaktere sahipti. Bir yandan güç odaklı hareket ediyor, diğer yandan
bu gücü kullanırken eğlenmesini de biliyordu. İş odaklı kırmızı-mavilerin parolası
"hemen ve en iyi şekilde yap". Çelişkileri ise şu: Kırmızı yönleri ile sonuç odaklı
düşünürken, mavi özellikleri ile detaylara yöneliyorlar. Mavinin düzeni ve yeşilin
sevecenliği ile mavi-yeşil de uyumlu bir karakter. En iyi mavi-yeşil örneği ise
Bülent Ecevit.
|
 |
Sarı karakterin esprili ve eğlenceli yönünün, yeşilin banşçılığıyla buluştuğu sarı-yeşil
karaktere sahip insanlar ise, toplumda çok sevilen, insan odaklı kişiler. Amalığı
konusunda espri yapabilen Metin Şentürk bu karaktere iyi bir örnek. Kırmızı-yeşiller
ise gelgitleri fazla olan kişiler. Bir yandan merhametli ve barışçıl, öte yandan
kesin kararlı ve katı.
Saygın en belirgin kırmızı-yeşil örneğinin Tansu Çiller olduğunu
şöyle anlatıyor: "Onun başarısızlığının nedeni kırmızı-yeşil olmasıydı. Masaya yumruğunu
vuruyor, hemen arkasından ben sizin ananızın, bacınızım diyordu. Sabah aldığı bir
kararı akşama değiştiriyordu. Tutarsızdı."
|
Bir diğer çelişkili grup da mavi-sarı karakterliler. Sarıyla coşkuyu ve eğlenceyi
ararken, mavi yanları onları ciddiyete davet ediyor. Peki dört karakterin özelliklerini
de eşit olarak gösteren örnek yok mu diye sorduğumuzda hemen cevap veriyor Saygın:
"Ali Müfit Gürtuna". Saygın'ın son sözleri şöyle: "Önemli olan kişinin kendi karakteriyle
birlikte çevresindekilerinin de karakterini bilmesi. Hayat o zaman kolaylaşır."
Uyum İçinde Yaşayabilmek İçin:
- Kırmızılarla konuşurken şaka konusunda ölçülü olun. Jest ve mimiklerinizi azaltın,
üslubunuzu yumuşatın. Kararsız olmayın. Konuyu dağıtmadan sonuca odaklanın. Onunla
konuşurken emir kipi kullanmayın.
- Mavilerle çalışıyorsanız yaptığınız işin kalitesine önem verin, detay dinlemeye
hazır olun. El kol hareketi yapmayın.
- Yeşil karakterli kişileri fazla enerjik olmaya zorlamayın, onlarla birlikteyken
konuşmalarınızı yavaşlatın, iş konusunda zorlamayın. Göz temasından kaçının.
- Sarı karakterli kişilerle birlikte yaptığınız her ne ise hızlı olun. Onlarla İlgilendiğinizi
hissettirin. Gerçekçi olmayan hayallerine kapılmayın.
|
|
|
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
|