|
|
|
|
1970'lerin başında California Üniversitesinde Psikoloji
okuyan Richard Bandler, aynı zamanda matematik ve
bilgisayar dersleri de alıyordu. Bir aile dostunun etkisiyle psikolojiye merak saran
Bandler dönemin önde gelen psikiyatristlerini araştırdı. Ünlü aile terapisti Virginia Satır'ın
konferans teyplerinin yazıya dökülmesi işiyle uğraşırken belirli kalıpların olduğunu keşfetti. Satır bile bunu bilmiyor,
sezgisel yaptığını düşünüyordu. Bandler'ın bu uygulaması
NLP'de "İnsan Mükemmelliğinin Modellenmesi" ya da kısaca Modelleme dediğimiz uygulamanın
da başlangıcı oldu.
Richard Bandler, bu sırada yine aynı üniversitede
Dilbilim konusunda Yardımcı Doçent olan John Grinder tanıştı. Grinder, 1960'larda Avrupa'da ABD Gizli Servisi ve ABD
Ordusu Özel Kuvvetler
Birimi için çalışmıştı. Burada çalışırken dil asimilasyonu, kültürel davranışlar
ve aksan kazanımı gibi konularda bir dilbilimci olarak ustalaşmış, antropoloji ve
psikolojiye ilgi duyar hale gelmişti.
1972'de
Bandler, salı akşamları (1972'de) Gestalt terapisi
konusunda uygulamalar yapıyordu. Gestalt terapisinin kurucusu Fritz Perls'i modellemede öyle ileri gitmişti ki, onun gibi çember sakal
bırakmış ve İngilizce'yi Alman aksanıyla konuşacak kadar Almanca öğrenmişti. Perşembe
akşamları da John Grinder, Perls'in sözlü ve sözsüz dil kalıpları üzerine ders veriyordu. Bandler ve Grinder birlikte Perls'i diğerlerinden ayıran davranışların sistematik incelemesini
yaptılar.
Bundan sonra Satır'ın ve ünlü İngiliz Antropolog
Gregory Bateson'un modellemeleri geldi. Bu sırada yazdıkları ve NLP'nin ilk kitabı
olarak kabul edilen "The Structure of Magic" (Büyünün Yapısı) Richard'ın master teziydi. (Üstelik hocası tezi kabul etmedi). Bu kitap tüm psikoloji ve psikiyatri
dünyasını sonraları sarsmıştı.
Bandler ve Grinder daha sonra davranış değişiminin
sırlarını araştırmaya başladılar ve çeşitli problemleri olan insanları incelemeye
başladılar. Örneğin fobileri olan insanların, korktukları şeyin o an başlarına geldiğini
düşündüklerini farkettiler. Fobilerinden kurtulan kişileri incelediklerinde ise, bu kişilerin
korktukları olayı bir başkasının başına geliyormuş gibi düşündüklerini gördüler
(associate-dissociate). Bu basit keşif, onların fobileri olan kişileri iyileştirmelerini
sağladı.
Bu arada NLP başka bir dönemece gelmişti: "İnsanların düşünme farklılıkları,
onların olayları tecrübe etmelerinde farklılık yaratıyordu". İlk önce, neyi değiştireceklerini
sorguladılar. Bunun için önlerinde iyi bir örnek vardı. Dünyanın hipnozda harikalar
yaratan doktoru Milton Erickson. 1901'de doğan Erickson, Bandler ve Grinder'dan
daha enteresandı. 18 yaşında geçirdiği felç nedeniyle Wisconsin'deki çiftliklerinde
1 yıl boyunca çelik bir ciğere bağlı olarak yaşadı. Görüyor, duyuyor ve düşünebiliyordu.
Ama kesinlikle hareket edemiyordu. Vakit geçirmek için insanların sözlü ve sözsüz
davranışlarını inceliyordu. Özellikle de söylenenlerle söylenmeyen, ama ima edilenler
arasındaki farkları. İnsan doğasını da öğrendi. Yeni baştan yürümeyi, bebekleri gözleyerek
öğrendi. Bu bilgiler onu dünyanın en başarılı terapisti yapacaktı.
1975'de Bandler ve Grinder, Erickson'un dil kalıplarını mikroskop altına
alan onunla ilgili kitaplarının
1. cildini yazdılar.
1976'da Santa Cruz'da bir dağ evine çekilen Bandler ve Grinder
3 gün oradan çıkmadılar
ve bu sisteme
bir isim bulmaya çalıştılar. NLP ismi 3. günün sonunda ortaya çıktı.
1977'de Erickson'un kitabının
2. cildi geldi.
1979'da ilk best-seller olan NLP kitabı "Frogsinto Princess"
yayınlandı ve 1.000.000'un üzerinde sattı.
1980'de "Reframing" ve "Transformations"
kitapları yazıldı ve NLP'ye ilgi iyice arttı.
1981'de "NLP Volume 1" kitabının yazımından sonra Bandler ve Grinder'ın yolları ayrıldı. Bandler Metamodel ve Milton H. Erickson'un
yolundan gidip bireylere NLP öğretirken; Grinder Carlos Castenada ve Gregory Bateson'un
yolundan gitti ve antropoloji ve epistomoloji üzerine çalıştı. Afrika yerlileriyle
yaşadı, en büyük dağcıları
modelledi, iş dünyasına eğitim verdi.
Bugün ABD'de 100'ün üzerinde NLP enstitüsü ve 2 adet NLP üniversitesi vardır. Avrupa'daki
NLP enstitü sayısı da 50'nin üzerindedir.
1986'da Anthony Robbins'in
NLP'yi popüler yapan
"Sınırsız Güç" kitabı yayınlandı. Robbins bugün aralarında Bill
Clinton'ın da olduğu geniş bir müşteri portföyüne sahiptir.
1997'de
Bandler ve Grinder'in dostluğu tamamen bitti. NLP'nin isim hakkı için Bandler Grinder'ı dava etti. 18 Milyon
USD'lık tazminatı alamadı, ama NLP'nin isim hakkını aldı.
NLP gelişimine devam ediyor.
Şu an insan değişiminde en hızlı yöntem. Her tür engellemeye rağmen de bu gelişim
süreceğe benziyor.
|
|
|
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
|